علت دیر حرف زدن کودک
علت دیر حرف زدن کودک را در ژن بچه می‌بینید؟ یا تصور می‌کنید از غفلت در تربیت شما ایجاد شده است؟ شاید هم هر بار که کودک هم‌سن فرزندتان جمله می‌گوید، اما کودک شما هنوز با چند کلمه محدود ارتباط برقرار می‌کند، این نگرانی در ذهنتان پررنگ‌تر می‌شود که آیا این موضوع طبیعی است یا نیاز به بررسی دارد. دیر حرف زدن کودک همیشه به معنای یک اختلال جدی و دائمی نیست، اما نباید هم با جمله‌هایی مثل «خودش خوب می‌شود» یا «پسرها دیرتر حرف می‌زنند» نادیده گرفته شود.
گاهی کودک فقط دیرشکوفاست و با تحریک درست زبانی پیشرفت می‌کند، اما گاهی هم تأخیر زبانی، کم‌شنوایی، ضعف در مهارت‌های پیش‌زبانی، سابقه خانوادگی، مشکلات شناختی یا اختلال تکاملی زبان پشت این موضوع قرار دارد. حتی بعضی خانواده‌ها هنگام جست‌وجو برای موضوعاتی مثل درمان لکنت زبان کودکان، گفتار درمانی نزدیک من یا چگونه گفتار درمانی کنیم متوجه می‌شوند که مسئله اصلی کودکشان نه لکنت، بلکه تأخیر در رشد زبان و گفتار است. در کلینیک گفتاردرمانی کندو، زیر نظر امیررضا ایرج، کودک ابتدا به‌صورت تخصصی ارزیابی می‌شود تا مشخص گردد دیر حرف زدن او طبیعی، گذرا یا نیازمند مداخله درمانی است و سپس مسیر درمانی متناسب با سن، سطح ارتباط، درک زبان، بیان و نقش خانواده طراحی می‌شود.
بررسی و درمان تخصصی علت دیر حرف زدن کودکان
اگر نگران تاخیر در گفتار یا دیر حرف زدن کودک خود هستید، تشخیص زودهنگام علت آن، کلید موفقیت در درمان است. برای ارزیابی دقیق، مشاوره تخصصی و دریافت برنامه درمانی متناسب با فرزندتان زیر نظر امیررضا ایرج، همین امروز با کلینیک کندو تماس بگیرید.
دیر حرف زدن کودک چیست؟
دیر حرف زدن کودک به حالتی گفته می‌شود که رشد گفتار و زبان کودک نسبت به سن او کندتر پیش می‌رود و کودک در تعداد کلمات، جمله‌سازی، درک دستورات، استفاده از ژست‌ها یا ارتباط کلامی از همسالان خود عقب‌تر دیده می‌شود. این موضوع همیشه به معنای یک اختلال دائمی نیست، اما نشانه‌ای است که باید جدی بررسی شود. بعضی کودکان فقط کمی دیرتر شکوفا می‌شوند و با تحریک درست زبانی پیشرفت می‌کنند، اما در برخی کودکان، دیر حرف زدن می‌تواند نشانه تأخیر زبانی، کم‌شنوایی، ضعف در مهارت‌های پیش‌زبانی، سابقه خانوادگی، مشکلات شناختی یا اختلال تکاملی زبان باشد. به همین دلیل، تشخیص دقیق تفاوت بین کودک دیرگویا، تأخیر زبانی ساده و اختلال زبانی پایدار، کار تخصصی گفتاردرمانگر است.
دیرگویا یا Late Talker چیست؟
دیرگویا به کودکی گفته می‌شود که معمولاً بین ۱۸ تا ۳۶ ماهگی، در بیان کلمات یا گاهی در درک زبان از همسالان خود عقب‌تر است، اما الزاماً مشکل شناختی، حسی یا عصبی مشخصی ندارد. این کودکان ممکن است تعداد کلمات کمی داشته باشند، دیرتر جمله بسازند یا برای بیان خواسته‌های خود بیشتر از اشاره، گریه، کشیدن دست والد یا صداهای ساده استفاده کنند. بعضی از کودکان دیرگویا در ادامه رشد خود را جبران می‌کنند و به آن‌ها دیرشکوفا گفته می‌شود، اما بخشی از آن‌ها ممکن است وارد مسیر اختلال زبانی پایدار شوند. همین تفاوت باعث می‌شود ارزیابی زودهنگام اهمیت زیادی پیدا کند.
تأخیر زبانی یا Language Delay چیست؟
تأخیر زبانی یعنی مسیر رشد زبان کودک از نظر ترتیب کلی طبیعی است، اما سرعت آن کمتر از حد انتظار است. در این حالت، کودک مثل کودکان کوچک‌تر از خودش حرف می‌زند. برای مثال ممکن است در سنی که باید جمله‌های دو یا سه کلمه‌ای بگوید، هنوز فقط چند کلمه جداگانه داشته باشد. در تأخیر زبانی، ممکن است کودک هم در بیان و هم در درک زبان ضعف داشته باشد، یا فقط بیان او عقب‌تر باشد. اگر درک کودک بهتر از بیان او باشد، معمولاً پیش‌آگهی درمان بهتر است، اما همچنان نیاز به ارزیابی و تحریک زبانی هدفمند وجود دارد.
اختلال تکاملی زبان یا DLD چیست؟
اختلال تکاملی زبان یا DLD زمانی به کار می‌رود که کودک مشکل زبانی قابل توجه و پایدار دارد، اما این مشکل به علت مشخصی مثل کم‌شنوایی شدید، کم‌توانی ذهنی، اوتیسم، آسیب مغزی یا بیماری عصبی ایجاد نشده است. در DLD، زبان کودک به‌طور اختصاصی آسیب می‌بیند و این آسیب می‌تواند روی یادگیری، ارتباط اجتماعی، اعتمادبه‌نفس و عملکرد تحصیلی آینده اثر بگذارد. کودک دارای DLD ممکن است ظاهر طبیعی، هوش مناسب و شنوایی کافی داشته باشد، اما در فهمیدن و ساختن زبان با دشواری جدی روبه‌رو شود. تشخیص این وضعیت نیاز به بررسی تخصصی گفتاردرمانگر دارد.
دیرشکوفا یا Late Bloomer چیست؟
دیرشکوفا به کودکی گفته می‌شود که در ابتدا دیرتر از همسالان خود شروع به حرف زدن می‌کند، اما به‌مرور و بدون مشکل پایدار، رشد زبانی خود را جبران می‌کند. تفاوت مهم این کودکان با کودکان دارای اختلال زبانی در این است که معمولاً مهارت‌های ارتباطی پایه بهتری دارند. برای مثال توجه مشترک، اشاره کردن، تقلید، نوبت‌گیری، ارتباط چشمی و درک زبان در آن‌ها مناسب‌تر است. با این حال، خانواده نباید فقط با امید به دیرشکوفا بودن کودک منتظر بماند، چون تشخیص این موضوع از بیرون ساده نیست و باید با ارزیابی دقیق مشخص شود.
دیر حرف زدن کودکان چقدر شایع است ؟
دیر حرف زدن کودکان مسئله‌ای نسبتاً شایع است و در سالهای اول رشد، بسیاری از خانواده‌ها با نگرانی‌هایی مثل کم بودن تعداد کلمات، جمله نگفتن، دیر شروع کردن بیان یا مقایسه کودک با همسالان روبه‌رو می‌شوند. در مطالعات تخصصی، شیوع اختلال تکاملی زبان در کودکان هنگام ورود به مدرسه حدود ۷ درصد گزارش شده است، اما همه کودکانی که دیر حرف می‌زنند الزاماً دچار اختلال پایدار نیستند. بعضی از کودکان در دو سالگی دیرگویا هستند و تا سه سالگی رشد زبانی بهتری پیدا می‌کنند، اما کودکانی که تأخیرشان ادامه پیدا می‌کند، بیشتر در معرض مشکلات زبانی، یادگیری و تحصیلی در سالهای بعد قرار می‌گیرند. به همین دلیل، بررسی زودهنگام اهمیت زیادی دارد، چون تشخیص تفاوت بین کودک دیرشکوفا و کودک دارای اختلال زبانی فقط با مشاهده ساده در خانه ممکن نیست.
از نظر عوامل شیوع، پسران معمولاً بیشتر از دختران در معرض تأخیر گفتار و زبان قرار می‌گیرند، اما این موضوع به این معنا نیست که دیر حرف زدن در دختران طبیعی‌تر یا کم‌اهمیت‌تر است. وقتی درباره علت دیر حرف زدن کودک دختر و علت دیر حرف زدن کودک پسر صحبت می‌کنیم، باید مجموعه‌ای از عوامل را کنار هم ببینیم؛ سابقه خانوادگی، ژنتیک، زایمان زودرس، وزن پایین هنگام تولد، کم‌شنوایی، عفونت‌های مکرر گوش، کیفیت تعامل والدین، وضعیت رشد شناختی، مهارت‌های پیش‌زبانی مثل اشاره کردن و توجه مشترک، و میزان درک کودک از زبان. بنابراین جنسیت فقط یکی از عوامل خطر است و به‌تنهایی تشخیص نمی‌دهد کودک به درمان نیاز دارد یا نه. معیار اصلی این است که کودک در سن خودش چقدر می‌فهمد، چقدر ارتباط برقرار می‌کند، چقدر از ژست و صدا استفاده می‌کند و رشد گفتارش در طول زمان چه مسیری را طی می‌کند.
علت دیر حرف زدن کودک چیست؟ عوامل موثر بر آن کدام است؟
علت دیر حرف زدن کودک معمولاً نتیجه تعامل چند عامل زیستی، ژنتیکی، شناختی، شنیداری، پزشکی و محیطی است. بعضی کودکان به دلیل سابقه خانوادگی یا تفاوت‌های عصبی، دیرتر وارد مسیر گفتار می‌شوند. بعضی دیگر مشکل اصلی‌شان در شنیدن، پردازش صداها، حافظه فعال، تعامل ارتباطی یا مهارت‌های پیش‌زبانی است. گاهی هم کودک از نظر مسیر رشد طبیعی پیش می‌رود، اما سرعت رشد زبان او کمتر از انتظار است و نیاز به تحریک هدفمند دارد. نکته مهم این است که دیر حرف زدن همیشه به معنای کم‌هوشی، تنبلی کودک یا کوتاهی والدین نیست، اما اگر به‌موقع ارزیابی نشود، ممکن است فرصت طلایی مداخله زودهنگام از دست برود.
عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی
یکی از مهم‌ترین عوامل موثر بر دیر حرف زدن کودک، سابقه خانوادگی است. اگر پدر، مادر، خواهر، برادر یا بستگان نزدیک در کودکی دیرتر حرف زده‌اند، اختلال زبانی داشته‌اند یا در مدرسه با مشکلات خواندن، نوشتن و یادگیری زبان درگیر بوده‌اند، احتمال تأخیر زبانی در کودک بیشتر می‌شود. این موضوع به این معنا نیست که کودک حتماً دچار اختلال پایدار خواهد شد، اما نشان می‌دهد مسیر رشد زبان باید دقیق‌تر پیگیری شود. در بسیاری از کودکان، زمینه ژنتیکی باعث می‌شود مغز برای یادگیری کلمات، جمله‌سازی و پردازش زبان به زمان، تمرین و تحریک بیشتری نیاز داشته باشد.
تفاوت‌های عصبی و عملکرد مغز
زبان یک مهارت ساده نیست و به هماهنگی دقیق بخش‌های مختلف مغز نیاز دارد. کودک برای حرف زدن باید صداها را بشنود، آن‌ها را پردازش کند، معنی کلمات را بفهمد، کلمه مناسب را پیدا کند، جمله بسازد و عضلات گفتاری را هماهنگ کند. در برخی کودکان، ارتباط بین نواحی زبانی مغز یا سرعت پردازش اطلاعات زبانی ضعیف‌تر است و همین موضوع می‌تواند باعث شود کودک دیرتر کلمه بگوید یا دیرتر جمله‌سازی کند. این تفاوت‌ها معمولاً از بیرون دیده نمی‌شوند، اما در ارزیابی تخصصی گفتاردرمانی، اثر آن‌ها در درک زبان، بیان، تقلید، توجه و یادگیری کلمات مشخص می‌شود.
کم‌شنوایی و مشکلات گوش
شنیدن، پایه اصلی یادگیری گفتار است. کودکی که صداها را واضح و پایدار نمی‌شنود، نمی‌تواند کلمات را دقیق یاد بگیرد و طبیعی است که در حرف زدن هم عقب بیفتد. کم‌شنوایی دائمی، عفونت‌های مکرر گوش میانی، تجمع مایع پشت پرده گوش یا اوتیت‌های طولانی‌مدت می‌توانند باعث شوند کودک در سالهای حساس رشد زبان، ورودی شنیداری کافی دریافت نکند. گاهی خانواده تصور می‌کند کودک می‌شنود چون به صداهای بلند واکنش نشان می‌دهد، اما مشکل اصلی در شنیدن دقیق صداهای گفتاری است. به همین دلیل، در ارزیابی دیر حرف زدن کودک، بررسی شنوایی یک مرحله بسیار مهم است.
ضعف در پردازش شنیداری
بعضی کودکان از نظر شنوایی محیطی مشکلی ندارند، اما مغز آن‌ها در پردازش سریع و دقیق صداهای گفتاری ضعیف‌تر عمل می‌کند. این کودکان ممکن است تفاوت‌های ظریف بین صداها، واژه‌ها یا نشانه‌های دستوری را خوب تشخیص ندهند. برای مثال، ممکن است بخش‌های کوتاه کلمات، پسوندها، ترتیب صداها یا تفاوت بین واژه‌های شبیه به هم را درست درک نکنند. وقتی پردازش شنیداری ضعیف باشد، یادگیری واژگان، تقلید کلمات، فهم جمله‌ها و ساختن گفتار هم با تأخیر همراه می‌شود.
ضعف حافظه فعال کلامی
حافظه فعال کلامی یعنی کودک بتواند اطلاعات شنیده‌شده را برای مدت کوتاهی در ذهن نگه دارد و هم‌زمان از آن استفاده کند. این مهارت برای یادگیری کلمات جدید، تکرار جمله‌ها، دنبال کردن دستورها و ساختن جمله‌های طولانی‌تر ضروری است. کودکی که حافظه فعال ضعیف‌تری دارد، ممکن است کلمه‌ای را چند بار بشنود اما دیرتر یاد بگیرد، دستورهای چندمرحله‌ای را فراموش کند یا نتواند جمله‌های طولانی را درست تکرار کند. در چنین شرایطی، مشکل فقط کم حرف زدن نیست، بلکه کودک در نگهداری و پردازش زبان هم به حمایت درمانی نیاز دارد.
ضعف در مهارت‌های پیش‌زبانی
قبل از اینکه کودک حرف بزند، باید مهارت‌هایی مثل توجه مشترک، اشاره کردن، تقلید، نوبت‌گیری، ارتباط چشمی، آواسازی هدفمند و درخواست کردن در او شکل بگیرد. اگر این مهارت‌ها ضعیف باشند، مسیر ورود کودک به گفتار هم کندتر می‌شود. برای مثال، کودکی که به چیزی اشاره نمی‌کند، نگاه والد را دنبال نمی‌کند، صدای دیگران را تقلید نمی‌کند یا در بازی نوبتی شرکت نمی‌کند، ممکن است حتی قبل از مرحله کلمه‌گویی نیاز به مداخله داشته باشد. در این کودکان، درمان فقط آموزش کلمه نیست، بلکه ابتدا باید پایه‌های ارتباط ساخته شود.
زایمان زودرس و مشکلات پزشکی ابتدای تولد
کودکانی که نارس به دنیا آمده‌اند، وزن تولد بسیار پایین داشته‌اند، مدت زیادی در NICU بستری بوده‌اند یا در ماه‌های ابتدایی زندگی با مشکلات پزشکی جدی درگیر بوده‌اند، بیشتر در معرض تأخیرهای رشدی و زبانی قرار دارند. نارس بودن می‌تواند روی رشد عصبی، توجه، تغذیه، تنفس، پردازش حسی و تعاملات اولیه کودک اثر بگذارد. این عوامل به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم مسیر رشد زبان را کند می‌کنند. در چنین کودکانی، پیگیری رشد گفتار و زبان باید زودتر و دقیق‌تر انجام شود.
عوامل محیطی و کیفیت تعامل والدین
محیط زبانی کودک نقش مهمی در سرعت رشد گفتار دارد. کودک برای حرف زدن به شنیدن زبان زنده، تعامل چهره‌به‌چهره، بازی مشترک، پاسخ گرفتن از والد و فرصت ارتباط نیاز دارد. اگر کودک کمتر در معرض گفت‌وگوی واقعی باشد، بیشتر زمان خود را با صفحه‌نمایش بگذراند یا والدین بیشتر دستور بدهند و کمتر به تلاش‌های ارتباطی او پاسخ دهند، رشد زبان ممکن است کندتر شود. البته این به معنای مقصر دانستن والدین نیست. بسیاری از خانواده‌ها ناآگاهانه فرصت‌های زبانی را از دست می‌دهند و با چند تغییر ساده در سبک تعامل، می‌توانند نقش بسیار موثری در درمان کودک داشته باشند.
وضعیت اقتصادی، فرهنگی و سطح محرکات زبانی
شرایط اقتصادی و اجتماعی خانواده می‌تواند روی مقدار و کیفیت محرکات زبانی اثر بگذارد. کودکانی که کمتر کتاب می‌بینند، کمتر گفت‌وگوی دوطرفه دارند، کمتر در بازی‌های زبانی شرکت می‌کنند یا محیط ارتباطی محدودتری دارند، ممکن است با سرعت کمتری واژه و جمله یاد بگیرند. البته فقر، سطح تحصیلات یا شرایط خانوادگی به‌تنهایی علت قطعی اختلال زبانی نیست، اما می‌تواند به‌عنوان یک عامل خطر عمل کند. رشد زبان به محیط غنی، پاسخ‌گو و فعال نیاز دارد، نه صرفاً تعداد زیادی اسباب‌بازی یا آموزش مستقیم.
استفاده زیاد از صفحه‌نمایش
استفاده طولانی‌مدت از موبایل، تلویزیون و تبلت می‌تواند فرصت تعامل واقعی را از کودک بگیرد. کودک زبان را با شنیدن صدای انسان، نگاه کردن به چهره، نوبت‌گیری، تقلید، بازی و پاسخ گرفتن یاد می‌گیرد، نه با تماشای منفعلانه تصویر. اگر صفحه‌نمایش جای گفت‌وگوی والد و کودک را بگیرد، کودک ممکن است کلمات پراکنده‌ای حفظ کند، اما در ارتباط واقعی، درخواست کردن، جمله‌سازی و گفت‌وگوی هدفمند ضعف داشته باشد. بنابراین، کاهش صفحه‌نمایش و جایگزینی آن با بازی تعاملی یکی از بخش‌های مهم مداخله زبانی است.
چگونه علت دیر حرف زدن کودک را تشخیص دهم؟
برای اینکه بفهمید کودک شما دیرگفتار است یا نه، اول باید او را با انتظار رشدی سن خودش مقایسه کنید، نه با کودک فامیل یا خواهر و برادرش. اگر کودک در حدود ۱۲ ماهگی هنوز آواهای هدفمند، اشاره، واکنش به اسم یا تلاش برای ارتباط ندارد، در ۱۸ ماهگی کلمات معنادار محدودی می‌گوید، در ۲ سالگی هنوز ترکیب دو کلمه‌ای ندارد یا بیشتر با گریه، کشیدن دست والد و اشاره‌های مبهم خواسته‌اش را بیان می‌کند، بهتر است رشد گفتار و زبان او بررسی شود. دیر حرف زدن فقط به تعداد کلمات مربوط نیست، بلکه باید دید کودک چقدر می‌فهمد، چقدر تقلید می‌کند، آیا به اشیا اشاره می‌کند، نوبت‌گیری دارد، تماس چشمی برقرار می‌کند و برای ارتباط گرفتن تلاش هدفمند نشان می‌دهد یا نه.
نکته مهم این است که بعضی کودکان کم‌حرف هستند، اما ارتباط خوبی دارند و بعضی دیگر حتی با وجود چند کلمه، از نظر ارتباط، درک زبان و مهارت‌های پیش‌زبانی ضعف جدی نشان می‌دهند. اگر کودک دستورهای ساده را نمی‌فهمد، به اسمش خوب واکنش نشان نمی‌دهد، تقلید صوتی یا حرکتی کمی دارد، به جای کلمه فقط جیغ می‌زند، بازی نمادین ندارد، با همسالان ارتباط برقرار نمی‌کند یا روند رشد زبانش چند ماه ثابت مانده است، این موارد می‌تواند نشانه نیاز به ارزیابی تخصصی باشد. همچنین اگر سابقه کم‌شنوایی، عفونت مکرر گوش، زایمان نارس، تأخیر حرکتی، سابقه خانوادگی دیر حرف زدن یا نگرانی درباره اوتیسم وجود دارد، بهتر است منتظر «خودش خوب می‌شود» نمانید.
- اما تشخیص علت دیر حرف زدن کودک کاری نیست که فقط با مشاهده چند رفتار در خانه مشخص شود. گفتاردرمانگر باید با ارزیابی تخصصی بررسی کند مشکل از تأخیر زبانی ساده، دیرشکوفایی، کم‌شنوایی، ضعف مهارت‌های پیش‌زبانی، اختلال تکاملی زبان، مشکلات شناختی، اختلالات رشدی، عوامل محیطی یا ترکیبی از چند عامل است. در کلینیک گفتاردرمانی کندو، زیر نظر امیررضا ایرج، مسیر تشخیص با غربالگری، تاریخچه‌گیری، بررسی درک و بیان، ارزیابی تعامل، تقلید، توجه مشترک، ژست‌ها و در صورت نیاز ارجاع برای بررسی شنوایی یا ارزیابی‌های تکمیلی انجام می‌شود تا خانواده بداند کودک فقط نیاز به تحریک زبانی دارد یا باید وارد برنامه درمانی منظم شود.
درمان دیر حرف زدن کودک
درمان دیر حرف زدن کودک بعد از ارزیابی دقیق شروع می‌شود، چون برنامه درمانی کودک دو سالهای که هنوز کلمه‌های محدودی دارد با کودک سه سالهای که جمله نمی‌سازد یا درک زبانی ضعیفی دارد، یکسان نیست. در قدم اول باید مشخص شود علت دیر حرف زدن کودک دو ساله یا علت دیر حرف زدن کودک 3ساله بیشتر به تأخیر زبانی ساده، ضعف مهارت‌های پیش‌زبانی، کم‌شنوایی، سابقه خانوادگی، ضعف تعامل، پردازش شنیداری، مشکلات شناختی یا اختلال تکاملی زبان مربوط است. سپس درمانگر با تکنیک‌هایی مثل تحریک متمرکز، کلمات هدف را بارها در بازی و موقعیت طبیعی تکرار می‌کند، بدون اینکه کودک را تحت فشار مستقیم برای تکرار قرار دهد. در کنار آن، از تکنیک بسط و گسترش استفاده می‌شود؛ یعنی اگر کودک گفت «توپ»، درمانگر یا والد پاسخ می‌دهد «توپ قرمز» یا «توپ افتاد» تا کودک به‌تدریج از کلمه تک به ترکیب‌های طولانی‌تر برسد.
در کودکان کم‌کلام، درمان باید مسیر ارتباط ساخته شود. برای همین از روش‌هایی مثل بازی کودک‌محور، دنبال کردن علاقه کودک، نوبت‌گیری، تقلید صداها و حرکات، ایجاد فرصت برای درخواست کردن، مکث هدفمند، گفتار موازی، گفتار با خود و آموزش والدین استفاده می‌شود. اگر کودک هنوز وارد مرحله کلمه نشده باشد، تمرکز درمان روی توجه مشترک، اشاره کردن، نگاه، آواسازی هدفمند و ارتباط غیرکلامی قرار می‌گیرد. اگر کودک کلمه دارد اما جمله نمی‌سازد، درمانگر روی افزایش واژگان، ترکیب دو کلمه، ساخت جمله، درک دستورها و استفاده کاربردی از زبان در خانه کار می‌کند. در کلینیک گفتاردرمانی کندو، زیر نظر امیررضا ایرج، ابتدا سطح ارتباط، درک، بیان و مهارت‌های پیش‌زبانی کودک بررسی می‌شود و بعد برنامه‌ای اختصاصی شامل جلسات درمانی، تمرین خانگی، آموزش والدین و پیگیری منظم طراحی می‌شود تا کودک فقط کلمه یاد نگیرد، بلکه بتواند از زبان برای ارتباط واقعی استفاده کند.
جمع بندی
در جمع‌بندی باید گفت علت دیر حرف زدن کودک همیشه یک پاسخ ساده و قطعی ندارد و می‌تواند از ترکیب عواملی مثل زمینه ژنتیکی، سابقه خانوادگی، کم‌شنوایی، ضعف مهارت‌های پیش‌زبانی، مشکلات پردازش شنیداری، حافظه فعال، زایمان نارس، کیفیت تعاملات محیطی یا اختلال تکاملی زبان شکل بگیرد. نکته مهم این است که خانواده نباید دیر حرف زدن را فقط به «تنبل بودن کودک»، «دیر زبان باز کردن پسرها» یا «خودش خوب می‌شود» نسبت دهد، چون برخی کودکان دیرشکوفا هستند اما برخی دیگر به مداخله تخصصی نیاز دارند. هرچه ارزیابی زودتر انجام شود، تشخیص تفاوت بین تأخیر ساده، مشکل ارتباطی، کم‌شنوایی یا اختلال زبانی دقیق‌تر خواهد بود و مسیر درمان با شانس موفقیت بیشتری آغاز می‌شود. در کلینیک گفتاردرمانی کندو، زیر نظر امیررضا ایرج، ابتدا سطح درک، بیان، تقلید، توجه مشترک، ژست‌ها، تعامل و سابقه رشدی کودک بررسی می‌شود و سپس برنامه درمانی متناسب با نیاز کودک و خانواده طراحی می‌شود.شما میتوانید ارتباط با برای دکتر لکنت زبان در اصفهان کلیک نمائید.
